در حالی که دیزل ژنراتور قلب سیستم برق اضطراری است، تجهیزات جانبی پیرامون آن نقش شریانها و مغز سیستم را ایفا میکنند. یک اتاق دیزل ژنراتور بدون این تجهیزات کمکی و ایمنی، نه تنها از استانداردهای فنی و ایمنی دور است، بلکه کارایی و قابلیت اطمینان ژنراتور را بهشدت کاهش میدهد. این مقاله به معرفی و بررسی تجهیزات جانبی ضروری میپردازد که وجود آنها برای عملکرد ایمن، پایدار و مطابق با استانداردهای بهروز الزامی است.
فهرست
سیستمهای مدیریت سوخت
مدیریت صحیح و ایمن سوخت دیزل حیاتیترین بخش جانبی اتاق ژنراتور است.
مخزن سوخت روزانه
عملکرد: مخزنی کوچکتر که سوخت مورد نیاز ژنراتور را برای ساعات کار مشخص در نزدیکی دستگاه ذخیره میکند.
تجهیزات کلیدی:
کفگیر مهارکننده: دیوارههای درصدی در اطراف مخزن برای مهار نشت احتمالی.
گیج سطح سوخت: نشانگر میزان سوخت باقیمانده.
سنسورهای سطح: سنسورهای سطح بالا، پایین و بحرانی برای ارسال هشدار به پنل کنترل.
سیستم انتقال سوخت
عملکرد: در صورتی که مخزن اصلی در فاصلهای دور یا در طبقات دیگر باشد، این سیستم پمپاژ، سوخت را بهطور خودکار به مخزن روزانه منتقل میکند و سطح آن را ثابت نگه میدارد.
نوع پمپ: اغلب از پمپهای برقی دنده ای یا سیستمهای مکش تحت فشار استفاده میشود.
تجهیزات حیاتی تهویه و اگزوز
برای کنترل دما و خروج گازهای سمی و داغ، این تجهیزات جانبی الزامی هستند.
دمپرهای ورودی و خروجی
دمپر موتوری: دمپرهایی که به صورت خودکار با روشن شدن ژنراتور باز و با خاموش شدن آن بسته میشوند. این کار به حفظ دمای اتاق در حالت آماده به کار کمک میکند و از ورود گرد و غبار جلوگیری میکند.
فیلترهای ورودی هوا: برای جلوگیری از ورود گرد و غبار و آلایندههای محیطی که میتوانند به موتور آسیب برسانند.
فنهای کمکی تهویه
عملکرد: در صورت عدم توانایی رادیاتور در دفع کامل گرما، فنهای مکنده کمکی (معمولاً در سقف یا دیوارهای اتاق) نصب میشوند تا هوای گرم محبوس شده در قسمتهای بالایی اتاق را خارج کنند. این فنها باید از نوع ضد جرقه باشند.
صدا خفهکن
اهمیت: صدای اگزوز بلندترین منبع نویز در ژنراتور است. نصب صدا خفهکن صنعتی با افت $\text{25 dB}$ تا $\text{35 dB}$ در مسیر لوله اگزوز برای رعایت استانداردهای زیستمحیطی و کاهش آلودگی صوتی ضروری است.
عایق حرارتی لوله اگزوز
عملکرد: لولههای اگزوز با دمای $\text{450}$ تا $\text{550}$ درجه سانتیگراد باید با عایقهای حرارتی مانند پشم سنگ (Rockwool) یا پتوی سرامیکی (Ceramic Fiber Blanket) پوشانده شوند تا:
از سوختگی پرسنل جلوگیری شود.
گرمای تابشی به حداقل رسیده و دمای محیط اتاق کنترل شود.
سیستمهای ایمنی و اطفاء حریق
مطابق با استاندارد $\text{NFPA 110}$ و $\text{NFPA 750}$، تجهیزات ایمنی در اتاق ژنراتور غیرقابل اغماض هستند.
سیستم اطفاء حریق خودکار
ضرورت: با توجه به وجود سوخت و تجهیزات الکتریکی، سیستم اطفاء حریق خودکار برای مقابله سریع با آتشسوزی در اتاق ژنراتور الزامی است.
انواع متداول:
سیستمهای گازی: مانند $\text{FM200}$ یا $\text{IG541}$ که اکسیژن محیط را کاهش داده و آتش را خفه میکنند (برای محیطهای الکتریکی و سرور).
سیستم مهآب فشار قوی (Water Mist): برای خنک کردن سریع و مؤثر آتشسوزیهای کلاس $\text{A}$ و $\text{B}$ با حداقل آسیب به تجهیزات.
سنسورهای هشدار دهنده و پایش محیطی
سنسورهای دود و حرارت: جهت فعالسازی سیستم اطفاء حریق.
سنسور مونوکسید کربن ($\text{CO}$): برای تشخیص نشت گاز اگزوز به داخل اتاق.
دکمه توقف اضطراری (Emergency Stop Button): نصب یک دکمه قطع اضطراری بزرگ با برچسب مشخص، در خارج از اتاق ژنراتور برای قطع فوری موتور و سوخترسانی در مواقع اضطراری.
تجهیزات حفاظت الکتریکی
سیستم ارتینگ: کابلهای اتصال به زمین (ارت) برای محافظت از دستگاه و پرسنل در برابر خطرات الکتریکی و تخلیه بار ساکن ضروری است.
سیستمهای کنترل و تجهیزات برقی کمکی
این تجهیزات مغز و اعصاب سیستم هستند که وظیفه راهاندازی و نظارت بر عملکرد ژنراتور را بر عهده دارند.
پنل کنترل اصلی
عملکرد: وظیفه مانیتورینگ پارامترهای موتور (دما، فشار روغن، ولتاژ، فرکانس) و مدیریت عملیات استارت/استاپ را بر عهده دارد.
قابلیتهای بهروز: پنلهای مدرن مجهز به قابلیتهای مانیتورینگ از راه دور ($\text{Remote Monitoring}$) و اتصال به شبکههای $\text{BMS}$ (سیستم مدیریت ساختمان) از طریق پروتکلهای $\text{Modbus}$ هستند.
سوئیچ انتقال خودکار
عملکرد: دستگاهی حیاتی که وظیفه سنجش برق شهر را دارد و در صورت قطعی، فرمان استارت را به ژنراتور صادر کرده و بلافاصله پس از آماده به کار شدن ژنراتور، بار الکتریکی را از شبکه به ژنراتور منتقل میکند. پس از وصل شدن برق شهر، بار را مجدداً به شبکه برمیگرداند.
شارژر باتری
عملکرد: وظیفه اصلی آن، شارژ و نگهداری باتریهای استارت ژنراتور در حالت شارژ کامل است. این شارژر باید از نوع هوشمند و مجهز به محافظت در برابر شارژ بیش از حد باشد تا عمر باتریها حفظ شود.
تجهیزات ضروری نگهداری و محیطی
تجهیزات جانبی | هدف اصلی | دلیل ضرورت |
| لرزهگیرهای استاندارد | کاهش انتقال لرزش | جلوگیری از آسیب سازهای و محافظت از خود دستگاه. |
| روشنایی اضطراری | ایمنی پرسنل | امکان بازرسی و خروج ایمن هنگام قطع برق. |
| کفپوش اپوکسی | مهار نشت و نظافت آسان | جلوگیری از نفوذ روغن و سوخت به بتن و افزایش ایمنی. |
| مخزن جمعآوری روغن سوخته | حفاظت محیط زیست | مدیریت ایمن روغن موتور مصرف شده هنگام تعویض. |
| تابلو اعلانات و دستورالعملها | آموزش و مستندسازی | نصب چکلیستهای ایمنی، نقشههای فرار و دستورالعملهای راهاندازی. |
نتیجهگیری:
یک سیستم دیزل ژنراتور تنها با یک موتور و ژنراتور کامل نمیشود. تجهیزات جانبی ضروری مانند ، سیستمهای اطفاء حریق، عایقهای اگزوز و سیستمهای هوشمند کنترل سوخت، لایههای ایمنی، دوام و قابلیت اطمینان سیستم را تشکیل میدهند. نادیده گرفتن این تجهیزات نه تنها یک ریسک عملیاتی است، بلکه خروج از استانداردهای ایمنی مانند NFPA 110 را به همراه دارد. انتخاب صحیح و نگهداری منظم این تجهیزات، کلید عملکرد موفق سیستم برق اضطراری در لحظات بحرانی است.
در صورتی که با مشاوران و کارشناسان مولد های برق نیکسام جهت خرید دیزل ژنراتور مناسب خود ارتباط برقرار کنید، کارشناسان و مشاوران ما بصورت رایگان محصول مورد نظر شما را شناسایی و معرفی میکنند.
